Kur’ân’da Toplumsal Değişme Olgusu -Disiplinlerarası Bir Giriş Denemesi

Social scientists try to explain the notion of social change under the light of progressive/linear and periodic/cyclic approaches by taking some certain reasons into consideration including population, economy, geography, culture and technology. If the Qur'an is examined within this context, it will be clear that the main component of social change is the society itself. Moreover, the Qur'an expresses the religious and ethical reasons for the social change, and deals with the individual, social and universal changeable and unchangeable by means of various concepts. Our study aims to demonstrate a panorama concerning some Quranic concepts such as ajal, sunnatullah and taghyir, mudawala and daf’ in the context of social change, and thus to provide a multi-disciplinary reading about the analysis of social change.

Sosyal bilimciler, toplumsal değişme olgusunu ilerlemeci/doğrusal ve çevrimsel/döngüsel yaklaşımlar ışığında; nüfus, ekonomi, coğrafya, kültür, teknoloji gibi nedenlerle açıklamaya çalışmaktadırlar. Kur’ân bu anlamda incelendiği zaman, görülecektir ki, toplumsal değişmenin temel unsuru toplumun kendisidir. Ayrıca Kur’ân toplumsal değişmenin dînî ve ahlâkî sebeplerini de vurgulamakta; çeşitli kavramlarla bireysel, toplumsal ve evrensel değişmeyi ve değişmezleri işlemektedir. Çalışmamız toplumsal değişme bağlamındaki ecel ve sünnetullah ile tağyîr, müdâvele ve def’ gibi Kur’ân kavramlarına dair bir panorama sunmak ve böylelikle toplumsal değişme kavramının analizinde disiplinlerarası bir giriş denemesi amacını taşımaktadır