Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı’nda Bulunan Bilişsel Kazanımların Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne Göre İncelenmesi

Reasons such as developments in science and technology, changing needs of people and society, and innovations in educational approaches in the world reveal the need for continuous updating of curricula. For this purpose, the Secondary Education Religious Culture and Moral Education Curriculum, which was last renewed by the Ministry of National Education in 2010, was renewed in 2018. The created program is aimed to train students who produce and use information. In addition, it is stated that this program aims to make the Religious Culture and Moral Knowledge course a simple and understandable course that takes into account individual differences and gives value and skills, rather than a course that only conveys information. The Secondary Education Religious Culture and Moral Education Curriculum, which was prepared by considering approaches such as skill-based learning, multiple intelligences, and student-centered learning, is aimed to provide environments in which students' basic skills are prioritized. Religious Culture and Moral Knowledge courses provide an important opportunity to raise generations with national, moral, humanitarian, and cultural values specified in the Basic Law of National Education. In this context, it is very important to constantly update the curricula of these courses in parallel with the developments in education and to have the equipment to meet the needs of the era in terms of gaining the desired knowledge, skills, attitudes, and skills. In this respect, the Revised Bloom's Taxonomy also has a significant impact on improving the quality of the curriculum. The research is aimed to examine the cognitive acquisitions in the Secondary Education Religious Culture and Moral Knowledge Curriculum, which was prepared and implemented by the Ministry of National Education in the 2018-2019 academic year, according to the Revised Bloom Taxonomy. For this purpose, the gains specified in the program were classified according to the learning areas, and then the cognitive gains were analyzed according to the dimensions of knowledge and cognitive process. The research sample consists of 79 acquisitions in the program belonging to the cognitive domain. In the research, the document analysis method, one of the qualitative research methods was used. In the general distribution of the cognitive gains in the program in the cognitive process dimension, the intensity in the steps of understanding and evaluation draws attention. While 39.24% of all gains are at the level of understanding, 34.17% of them are at the level of evaluation. The fact that approximately three of every four acquisitions are at these stages contradicts the necessity of a balanced distribution of the acquisitions at each stage for full learning to take place. While 8.86% of the gains are in the remembering step, 17.72% are in the decoding step. The lack of achievement in the application step and the intended creation step, in which students achieve the success of solving the problems they encounter in life based on the information they have learned, is an important deficiency of the program. It is against the goal of gaining qualifications that produce the knowledge specified in the program, use it functionally in life and thus solve problems, think critically, and contribute to society and culture. In this study, the document analysis method, one of the qualitative research methods was used. This method is aimed to examine the written sources of information about the subject to be researched. This process, accessing the data, checking the originality of the data, understanding, analyzing, and evaluating following the purpose of the research are carried out in five stages. In this direction, books, theses, scientific articles, and symposium papers within the scope of the subject were scanned and analyzed per the purpose. The data obtained form the basis for the evaluation of the gains in the Religious Culture and Moral Knowledge Curriculum, which has been implemented since the 2018-2019 academic year, according to the Revised Bloom Taxonomy.

Bilim ve teknolojide yaşanan gelişmeler, insanın ve toplumun değişen ihtiyaçları, dünyadaki eğitim yaklaşımlarında yaşanan yenilikler gibi nedenler öğretim programlarının sürekli olarak güncellenmesi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Bu amaçla Millî Eğitim Bakanlığı en son 2010 yılında yenilenen Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretim Programı’nı 2018 yılı içerisinde yenilemiştir. Oluşturulan programla öğrencilerin bilgiyi üreten, ürettiği bilgiyi hayatında işlevsel olarak kullanabilen, karşılaştığı problemleri çözebilen, eleştirel düşünebilen, girişimci, kararlı, iletişim becerilerine sahip, empati yapabilen, topluma ve kültüre katkı sağlayan nitelikler kazanması hedeflenmektedir. Ayrıca bu programla Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin salt bilgi aktaran bir ders olmaktan çıkarılıp değer ve beceri kazandırmayı sağlayan, bireysel farklılıkları dikkate alan, sade ve anlaşılır bir ders haline getirilmesinin amaçlandığı belirtilmiştir. Beceri temelli öğrenme, çoklu zekâ ve öğrenci merkezli öğrenme gibi yaklaşımların dikkate alınarak hazırlandığı Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı'nda temel becerilerin ön planda tutulduğu, öğrenme sürecine öğrencinin aktif katılım sağlayarak araştırma yapabileceği, keşfedebileceği, çözüm ve yaklaşımlarını paylaşıp tartışabileceği ortamların sağlanmasının önemi vurgulanmıştır. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri Milli Eğitim Temel Kanunu’nda belirtilen milli, manevi, ahlaki, insani ve kültürel değerlere sahip nesillerin yetiştirilebilmesi için önemli bir imkân sunmaktadır. Bu bağlamda bu derslerin öğretim programlarının eğitimde yaşanan gelişmeler doğrultusunda sürekli güncellenmesi ve çağın ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir donanıma sahip olabilmesi yetişen nesillerin istendik bilgi, beceri, tutum ve davranışlar kazanması noktasında oldukça önemlidir. Yenilenmiş Bloom Taksonomisi de öğretim programlarının niteliğinin artırılmasında önemli bir etkiye sahiptir. Çalışmada Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2018-2019 eğitim öğretim yılında hazırlanarak uygulamaya konulan Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı’nda bulunan bilişsel kazanımların Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ ne göre incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla öğretim programında belirtilen kazanımlar öğrenme alanlarına göre sınıflandırılmış, ardından bilişsel kazanımlar bilgi ve bilişsel süreç boyutlarına göre analiz edilmiştir. Programda toplam 89 kazanım bulunmaktadır. Çalışmanın örneklemini, programda bulunan ve bilişsel alana ait olan 79 kazanım oluşturmaktadır. Öğretim programındaki bilişsel kazanımların bilişsel süreç boyutundaki genel dağılımlarında anlama ve değerlendirme basamaklarındaki yoğunluk dikkat çekmektedir. Kazanımların tümünün %39,24’ü anlama basamağında bulunurken %34,17’si değerlendirme basamağında yer almaktadır. Yaklaşık her dört kazanımdan üçünün bu basamaklarda bulunması tam öğrenmenin gerçekleşmesi için kazanımların her basamakta dengeli olarak dağılması gerekliliğiyle ters düşmektedir. Kazanımların %8,86’sı hatırlama basamağında yer alırken %17,72’si çözümleme basamağında bulunmaktadır. Öğrencilerin öğrendiği bilgilerden hareketle hayatta karşılaştığı problemleri çözülebilme kazanımını elde ettiği uygulama basamağı ile öğrenilen bilgilerden yola çıkılarak yeni bilgilerin ortaya konulmasının amaçlandığı yaratma basamağında hiçbir kazanımın bulunmaması programın önemli bir eksiğidir. Bu durum öğretim programında belirtilen; öğrencilerin bilgiyi üreten, hayatta işlevsel olarak kullanabilen ve bu sayede problem çözebilen, eleştirel düşünen, topluma ve kültüre katkı sağlayan nitelikler kazanması hedefiyle çelişmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemleri arasında bulunan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemde araştırılacak konu hakkında yazılı bilgi kaynaklarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu süreç; verilere ulaşılması, verilerin orijinalliğinin kontrol edilmesi, anlaşılması, analizi ve araştırmanın amacına uygun olarak değerlendirilmesi olmak üzere beş aşamada gerçekleştirilmektedir. Bu doğrultuda konu kapsamında olan kitap, tez, bilimsel makale ve sempozyum bildirileri amaca uygun olarak taranarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, 2018-2019 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı’nda bulunan kazanımların Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne göre değerlendirilmesine zemin oluşturmuştur.