Research Article

Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler

Volume: 25 Number: 1 June 30, 2025
TR EN

Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler

Öz

Kur’an, insanlığı doğru inanç, ahlak ve yaşama yönlendirmek için indirilmiş ilahî bir kitaptır. Peygamberler de vahiyle gönderilen, toplumları tevhid inancına davet eden ve onlara çeşitli müjdeler veren hem de uyarılarda bulunan Allah’ın elçileridir. Elçilerin yaptığı uyarılar, toplumların inkârdan vazgeçmeleri ve kötü davranışlarından dönmeleri içindir. İnkârda ve kötülükte direnmeleri halinde başlarına bir musibetin geleceği uyarısı onların toparlanmaları ve kendilerini düzeltmeleri amacına yöneliktir. Bu amacı gerçekleştirmede en etkili ders verme yöntemlerinden olan kıssalar Kur’an’da önemli bir yer teşkil etmektedir. Kur’an kıssalarının amacı geçmiş toplumlar hakkında sadece tarihi bilgi vermek değil, mevcut toplumları öncekilerin başlarından geçen olaylar üzerinden uyarmak ve ders almalarını sağlamaktır. Kur’an, bir hidâyet rehberi olarak insanları en doğruya iletmek için farklı yöntemler kullanmaktadır. Onları doğru yola iletmede hem bilgi hem öğüt hem de uyarı vermektedir. İnsanlara ders vermede en etkili, güçlü ve kalıcı yöntem tarihte yaşanmış olaylardan canlı örnekler vermektir. Kur’an geçmiş toplumların başlarına gelenleri mevcut muhataplara anlatarak onları şirk ve inkârda direnmeye karşı benzer felaketlerin kendi başlarına da geleceği uyarısıyla yaşanmış olaylardan ders ve ibret almaya çağırmaktadır. Bu olayların anlatıldığı ve uyarıların yapıldığı âyetler Kur’an kıssaları olarak isimlendirilmektedir. Kıssalar genellikle Allah tarafından kendilerine davetçi ve uyarıcı olarak gönderilen elçilere inkâr ve isyan ile karşılık veren toplumların anlatıldığı Kur’an pasajlarıdır. Kıssalar toplumların hayatlarını düzeltmeleri için ders almaları gereken olaylardır ve Kur’an’ın en etkili ders verme yöntemlerindendir. Bu yönüyle araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Kıssalara göre elçiler kavimlerine, inkâr ve kötülükte direnmeleri halinde başlarına bir felaketin geleceği uyarısında bulunmuşlardır. Bu uyarıları dikkate almayan hatta tehdit edildikleri cezayı başlarına getirmeleri için Peygamberlere meydan okuyan inkârcı kavimler bazı doğal afetlerle helâk olmuşlardır. Kur’an bu olayları kıssalar yoluyla anlatarak inkârda ve zulümde direnen muhataplarına önemli bir ders vermeyi amaçlamıştır. Bu ve buna benzer sebeplerden dolayı konu incelemeye değer ve önemli görülmüştür. Bilindiği üzere Kur’an’da kıssaların geçtiği âyetler oldukça geniş bir içeriğe sahiptir. Bundan dolayı çalışmada içeriğe dair bilgilere detaylı yer verilmemiştir. Daha ziyade toplumları uyarmak maksadıyla Peygamberler tarafından haber verilen ve inkârda direndikleri için kendilerine ceza olarak gelen doğal afetlerin nasıl değerlendirileceği üzerinde durulmuştur. Son dönemlerde meydana gelen doğal afetlerin ve salgın hastalıkların helâk cezası olduğu iddiaları ve buna karşı ileri sürülen görüşlerin ortaya çıktığı gerçeğinden hareketle, Kur’an kıssalarında dile getirilen ve geçmiş kavimlerin başlarına gelen bu tür hadiselerin sebepleri ve sonuçları, söz konusu tartışmalara açıklık kazandırması açısından önem arz etmektedir. Çalışmada mukayese ve analiz yöntemi tercih edilmiş olup, kıssalarda gündeme getirilen ve geçmiş toplumlar için cezalandırma anlamına gelen bu felaketlerin, sonraki toplumlar açısından ne anlama geldiği üzerinde durulmuştur. Bunun yanında Allah’a imana çağrılan, inanmadıkları takdirde başlarına gelecek bir felaketle uyarılan toplumlar için bir çeşit ilâhî cezalandırma anlamına gelen doğal afetler, sonra gelen toplumlar için ne anlama gelmektedir sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmada, konu hakkında gündeme gelen ve hala devam eden doğal afet ve helâk ilişkisi üzerine yapılan tartışmalara ışık tutması ve bu konuda bir kanaat oluşturması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Acock, Alan C. - Bengtson, Vern L. “On the Relative Influence of Mothers and Fathers: A Ahmed, Ebû Abdurrahman Halil b. Ahmed b. ‘Amr Ferâhidî el-Halil b. Kitâbu’l-‘ayn. Beyrut: Müessesetü’l-A‘lemîli’l-Matbû‘ât, 1988.
  2. Ak, Harun. “Tevrat’a Göre Mısır Halkının Başına Gelen On Bela”. Kültür Araştırmaları Dergisi 24 (2025), 281-306. https://doi.org/10.46250/kulturder.1583317
  3. Aktaş, Sururi. “Cezalandırmanın Amacı Üzerine”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13/1-2 (2009), 1-25.
  4. Aldemir, Halil. “Vahiy Öncesi Kur’an Kıssalarının Bilinebilirliği”. DinbilimleriAkademik Araştırma Dergisi 11/3 (2011), 195-218.
  5. Altıntaş, Mücteba. “Kur’an’da Toplumsal Değişim İlkeleri Üzerine Bir Deneme”. Toplum Bilimleri Dergisi 7/13 (Ocak 2013), 295-310.
  6. Arslan, Hulusi. “Doğal Felaket ve Istıraplar Konusunda Kelamcıların Görüşleri -Tahlil, Tenkid ve Öneriler”. Marife: Dini Araştırmalar Dergisi 2/2 (2002), 19-34.
  7. Ateş, Mehmet Halil. “Kur’an’da Toplumsal Anomiye Götüren Sebepler”. Journal of AnalyticDivinity Volume 2/1 (2018), 116-161.
  8. Ay, Mahmut. Kur’an Kıssalarını Sîret Bağlamında Okumak Hz. Musa Kıssası Örneği. İstanbul: Ensar Yayınları, 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Tafsir

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 30, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

February 15, 2025

Acceptance Date

June 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 25 Number: 1

APA
Yıldırım, D. A. (2025). Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 25(1), 51-73. https://doi.org/10.33420/marife.1640381
AMA
1.Yıldırım DA. Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler. Marife. 2025;25(1):51-73. doi:10.33420/marife.1640381
Chicago
Yıldırım, Duran Ali. 2025. “Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 25 (1): 51-73. https://doi.org/10.33420/marife.1640381.
EndNote
Yıldırım DA (June 1, 2025) Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 25 1 51–73.
IEEE
[1]D. A. Yıldırım, “Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler”, Marife, vol. 25, no. 1, pp. 51–73, June 2025, doi: 10.33420/marife.1640381.
ISNAD
Yıldırım, Duran Ali. “Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 25/1 (June 1, 2025): 51-73. https://doi.org/10.33420/marife.1640381.
JAMA
1.Yıldırım DA. Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler. Marife. 2025;25:51–73.
MLA
Yıldırım, Duran Ali. “Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, vol. 25, no. 1, June 2025, pp. 51-73, doi:10.33420/marife.1640381.
Vancouver
1.Duran Ali Yıldırım. Kur’an Kıssalarında Toplumsal Bir Uyarı Olarak Doğal Afetler. Marife. 2025 Jun. 1;25(1):51-73. doi:10.33420/marife.1640381