Araştırma Makalesi

Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti

Cilt: 9 Sayı: 2 30 Eylül 2009
  • Huriye Martı
PDF İndir
EN TR

Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti

Öz

Hz. Âdem ve eşinin, işledikleri hata sonucu mahrem yerleri ortaya çıkınca cennet yapraklarıyla örtünmeye çabaladıkları düşünüldüğünde, bedenin mahremi-yetine dair ilk algının insanla yaşıt olduğunu söylemek mümkündür. İnsanın, diğer canlılarda görülmemesi anlamında "doğal" olmayan bir tarzda bedenini gizlemesi, bunun tabii ihtiyaçların ötesinde, duygu ve düşünce dünyasında ortaya çıkan bir "değer" yargısına tekabül ettiğini göstermektedir. Örtü ile bedenin bir kısmını ka-patmak, salt fiziksel bir çabaya değil, insanın kendini gözlerden ve bilgiden uzak tu-tarak bir anlamda sosyal paylaşıma kapatmasına işaret etmektedir. Her örtünme, aynı zamanda kişinin kendine özgü bir sosyal mekân teşekkül ettirmesi ve başkaları ile arasına mesafe koymasıdır. Bu mesafe sayesinde dış etkilere maruz kalmaktan kurtulan birey, diğerleriyle iletişiminin formuna kendisi karar verecek şekilde "özgürleşmekte"dir. Dolayısıyla beden mahremiyeti, aslında bedeni bir simgeye dönüş-türme eylemidir. Zira beden, beden mahremiyeti sayesinde, salt beden olarak değil, bir tür üst değerlerin yani hassas duygu, düşünce ve inançların sığınağı olacak şe-kilde simgeleşmektedir. Bu makalede yukarıda ele alınan düşünsel çerçevenin Kur’an ve Sünnet ta-rafından nasıl şekillendirildiği ele alınmakta, tarih boyunca izi sürülen "olumsuz be-den" algısının aksine, İslâm’ın "en güzel şekilde yaratılarak insana emanet edilen değerli beden" algısına dair argümanları incelenmektedir. Nasslarda beden mahre-miyetinin "gören" ve "görünen" açısından iki farklı bağlamda ele alınması, ahlâkî ve hukukî yönden bir sorumluluk alanı oluşturması ve cinsiyet hatta yaş gibi ayrımlar tanımayan niteliği, makalenin diğer konularıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed b. Hanbel (241/855), el-Müsned, I-VI, trs.
  2. Ay, Eyüp, “Örtünmenin Tarihsel Görünümleri ve Sembolik Anlam(lar)ı”, İslâmiyât, yıl: IV, sy. 2 (Örtünme), ss. 11-18.
  3. el-Buhârî, Muhammed b. İsmail (256/869), el-Câmiu’s-Sahîh, I-VIII, el-Mektebetü’l-İslâmî, İstanbul 1979.
  4. Çelikoğlu, Nalan, Türkiye’de Üniversite Gençliğinde Mahremiyetin Dönüşümü, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, M.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2007.
  5. Çelikoğlu, Nalan, Mahremiyet -Kişiye Ait Özel Alan Tartışmaları-, İskenderiye Yayınları, İstanbul 2008.
  6. ed-Dârimî, Abdullah b. Abdurrahmân (255/868), es-Sünen, I-II, Thk. ve Thr. Fevvâz Ahmed Zümerlî-Hâlid es-Seb’ el-Alîmî, Dâru’l-Kütübi’l-Arabî, Beyrut 1987.
  7. Devellioğlu, Ferit, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi, Ankara 2001.
  8. Doğan, Mehmet, Büyük Türkçe Sözlük, İz Yayıncılık, İstanbul 1996.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Huriye Martı
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2009

Gönderilme Tarihi

19 Mayıs 2009

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2009 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Martı, H. (2009). Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 9(2), 9-23. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344072
AMA
1.Martı H. Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti. Marife. 2009;9(2):9-23. doi:10.5281/zenodo.3344072
Chicago
Martı, Huriye. 2009. “Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 9 (2): 9-23. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344072.
EndNote
Martı H (01 Eylül 2009) Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 9 2 9–23.
IEEE
[1]H. Martı, “Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti”, Marife, c. 9, sy 2, ss. 9–23, Eyl. 2009, doi: 10.5281/zenodo.3344072.
ISNAD
Martı, Huriye. “Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 9/2 (01 Eylül 2009): 9-23. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344072.
JAMA
1.Martı H. Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti. Marife. 2009;9:9–23.
MLA
Martı, Huriye. “Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 2, Eylül 2009, ss. 9-23, doi:10.5281/zenodo.3344072.
Vancouver
1.Huriye Martı. Hz. Peygamber’in Hadislerinde Bir Değer Simgesi Olarak Beden ve Mahremiyeti. Marife. 01 Eylül 2009;9(2):9-23. doi:10.5281/zenodo.3344072