Araştırma Makalesi

Dijital Dünyadaki Uydurma Hadislerle Mücadele Yöntemleri Üzerine Bir Değerlendirme

Cilt: 23 Sayı: 1 30 Haziran 2023
PDF İndir
TR EN

Dijital Dünyadaki Uydurma Hadislerle Mücadele Yöntemleri Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Bilgi iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, süratle yayılan haber ve veriler dünyayı adeta küçük bir köy haline getirmiş, internet sayesinde e-devlet, e-ticaret, e-yayın ve e-eğitim gibi uygulamalar yaygınlık kazanmış ve insanlara sunulan hizmetin hızı ve kalitesi artmıştır. Ancak tuzaklarla dolu bu sanal âlemde “dijital okur-yazarlık bilincine” sahip olmayan insanlar büyük datanın “küçük verisi”, dijital endüstrinin “nesnesi/kölesi” ve sanal heveslerin “tutsağı” olmaktan da kurtulamamışlardır.Bilgisayar, akıllı telefon, internet ve sosyal medya imkânlarının yaygınlaşmasıyla birlikte dijital mecralarda pek çok asılsız haberin yanı sıra mesnetsiz dinî bilgiler de dolaşıma sokulmuş ve büyük sosyo-kültürel değişimler yaşanmıştır. Bu bakımdan toplumsal gelişmeleri yakından takip etmek ve halkı dinî konularda aydınlatmakla görevli Diyanet İşleri Başkanlığı’na ve bu kuruma eleman yetiştiren İHL, İlahiyat/İslâmî İlimler Fakülteleri’ne önemli görevler düşmektedir. Bu itibarla DİB sunduğu hizmetin, eğitim kurumları da müfredatlarının içeriğini yeniden gözden geçirmek durumundadır. Çünkü “dijital görsel/yazılı/sesli” yayınlarda ortaya konulan çarpık tasavvurlar, İslâm’dan hazzetmeyen çevrelerin maksatlı olarak üretip dolaşıma soktukları kafa karıştırıcı ve şüphe uyandırıcı bilgileri muhtevi video ve görseller ve bilinçsizce paylaşılan uydurma hadisler İslâm’ın yanlış tanıtılmasına, Müslümanların Allah, peygamber, ahiret, kader, dua, tevekkül, rızık vs. anlayışlarının bozulmasına yol açmış, bütün bunlardan olumsuz etkilenen bazı kesimler de İslâm ile aralarına mesafe koymuşlardır.Bu makalede dijitalleşmenin birey ve toplum hayatına müspet ve menfî etkilerine, dijital dünyadaki uydurma hadislerin Müslümanların din algısına verdiği zararlara ve bu tür mevzû hadislerle mücadele yöntemleri konusundaki tartışmalara yer verilmiştir. Makalenin temel amacı dijital platformlarda dolaşıma sokulan uydurma hadislerin zararlarını ortadan kaldırmak için siyasal otorite, yetkisini Anayasa’dan alan DİB ve Müslümanlara düşen görevleri ele almak ve bu konudaki yöntem tartışmalarını değerlendirmektir. Bu mevzularla alakalı akademik çalışmaların kemiyet ve keyfiyet bakımından azlığı makalenin yazılma nedenidir. Çalışma sonunda dijital dünyada dolaşıma sokulan uydurma hadislerin zararlarını bertaraf etmek için güvenilir dinî bilgilerin “dijital görsel/yazılı/sesli” materyallerle desteklenerek sosyal medya ortamlarında paylaşılmasının, mevzû hadisleri yayanlara karşı fikrî mücadeleye ilave olarak hukukî mücadele de yürütülmesinin gerekliliği sonucuna ulaş

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acâc, Muhammed el-Hatib. es-Sünne kable’t-tedvîn. Kâhire: Mektebet-u Vehbe, 1988.
  2. Ahmed Emin. Fecru’l-İslâm. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-Arabî, 1969.
  3. Ahmed Naim - Kâmil Miras. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i sarîh Tercemesi ve Şerhi. 13 Cilt. Ankara: DİB Yayınları, 1986.
  4. Akgül, Mehmet. “Dijitalleşme ve Din”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 17/2 (2017), 191-207.
  5. Aliyyu’l-Kârî, Nureddin Ali b. Muhammed b. Sultan. el-Esrâru’l-merfûa’ fi’l-ahbâri’l-mevdûa’. thk. M. L. es- Sebbâğ. Beyrut: y.y., 1971.
  6. Arslan, Lokman. “Dini İçerikli Dijital Yayıncılıkta Diyanet Tecrübesi ve Vizyonu”. VIII. Dinî Yayınlar Kongresi – Dijital Yayıncılık-, 28-30 Mayıs 2021. ed. Huriye Martı. 291-317. Ankara: DİB Yayınları, 2021.
  7. Cirit, Hasan. Halkın İslâm Anlayışının Kaynakları Vaaz ve Kıssacılık. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2002.
  8. Cirit, Hasan. “Vâiz ve Kıssacıların Hadis İlmiyle Münâsebetleri”. Diyânet İlmî Dergi 36/1 (2000), 19-54.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2023

Kabul Tarihi

21 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 23 Sayı: 1

Kaynak Göster

ISNAD
Seyhan, Ahmet Emin. “Dijital Dünyadaki Uydurma Hadislerle Mücadele Yöntemleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 23/1 (01 Haziran 2023): 123-142. https://doi.org/10.33420/marife.1265285.

Cited By