Şer’î Nasslarda Lügavî Yorumlamadan Kaynaklanabilecek Hataların Engellenmesinde Hadislerin Rolü - Serika Ayeti Örneği

Kur’an ayetlerinin doğru yorumlanmasında, Arapça lafızların manalarına vukûfiyetin inkâr edilemez bir rolü vardır. Ancak siyak-sibak ilişkisinden ve İslam dininin sünnet, icma ve kıyas gibi diğer kaynaklarından uzak tutulduğu takdirde bazı yanlış sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. İslam’da hırsıza verilecek cezanın belirtildiği Maide Suresi’nin 38. ayeti hakkında yapılan tartışmalar bu konudaki örnekler arasında yer almaktadır. Ayetteki kelimelerin mecazi anlam taşıyıp taşımadığı Müslümanların zihnini meşgul etmekte, verilmek istenen cezanın suçluyu hırsızlık yapmaktan alıkoyacak herhangi bir yaptırım mı yoksa ayetin zahiri üzere kişinin elinin kesilmesi mi olduğu tartışması günümüzde de dile getirilmektedir. Ayrıca ayette kullanılan mutlak ifadeler ile çalınan malın miktarı, hırsızın ve hırsızlığın vasıflarının zikredilmemesi de karşımıza uygulanabilirlik problemi olarak çıkmaktadır. Karşılaşılan bu tür sorunların giderilebilmesi için İslam dininin Kur’an dışındaki temel kaynaklarına, özellikle de sünnete başvurma gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Yazımızda, İslam teşriinde hadislerin önemini ve şer’î nasslarda lügavî yorumlamadan kaynaklanabilecek hataların engellenmesindeki rolünü, ahkâm ayetleri özelinde “serika ayeti” örneği ile inceleyerek değerlendirmeye çalıştık.

In the correct interpretation of the Qur'anic verses, command over the meaning of the Arabic words plays an undeniable role. However, some misconceptions can arise if it is kept aloof from the relationship between the siyak-sibak and other sources of Islamic religion such as sunnah, icma' and comparison. Discussions on the 38th verse of the Surat al-Maid'a, which is the punishment for the thief in Islam, are among the examples for this subject. There are still ungoing discussions today about the metaphorical significance of the verse, whether the punishment to be given will prevent further theft crimes, or whether the hand is to be cut off based on the literal interpretation of the verse. Furthermore, in addition to absolute expression, the quantity of goods stolen, ignorance of the characteristics of the thief and robbery bring out applicability issues. In order to overcome these issues, there emerges the necessity to resort to fundamental sources of Islamic religion besides the Qu'ran and that is the sunnah. In our article, we have evaluated the importance of the hadiths in the Islamic tradition and the role of preventing the errors that might emerge from the linguistic of the shar'i nass by using the case of "Sarikah Verse".