TR
EN
Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği
Öz
Atomculuk nazariyesi âlemdeki birlik-çokluk problemine çözüm bulma sürecinde ortaya atılmış; ancak teori özellikle Antik Yunan’da âlemde bir müdahaleciyi gerektirmeyecek şekilde ortaya konmuş ve ilkeleri de buna göre vazedilmişti. Kelâmcılar bu teoriyi dini düşüncenin bir gereği olarak âlemdeki her bir cüz ile aralıksız ilişki içerisinde olan tanrı anlayışını ortaya koymada bir argüman olarak yeniden formüle ettiler. Âlemin ancak fâil-i muhtar bir tanrı anlayışı ile izah edilebileceğini iddia eden kelâmcılar, bunu cevher-araz teorisiyle mükemmel bir şekilde savundular. Eş'arî kelâmının sistemleşmesinde hatırı sayılır bir katkıya sahip Cüveynî de ne antik düşünürlere ne de Mu'tezileye ait atom düşüncesinin gerçek anlamda fâil tanrı anlayışını ortaya koyamayacağını iddia etmekte ve cevher-araz görüşünü bu ilke üzerinden ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Abdülcebbâr, Kâdı. Tabakâtü’l-Mu‘tezile. Thk. Fuâd Seyyid. Tunus: Dârü’t-Tunûsiyye, 1974.
- Aristoteles. Metafizik. Trc. Y. Gurur Sev. İstanbul: Pinhan Yay., 2015.
- Arslan, Ahmet. İlkçağ Felsefe Tarihi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, 2016.
- Bâkıllânî. el-Beyân. Thk. Richard J. McCarty. Beyrut: el-Mektebetü'ş-şarkıyye, 1958.
- Bâkıllânî. Olağanüstü Olaylar ve Aralarındaki Farklar: Mûcize, Kerâmet, Sihir. Trc. Âdil Bebek. İstanbul: Rağbet Yay., 1998.
- Bulğen, Mehmet. Klasik Kelâm Atomculuğunun Günümüz Kozmolojisi Açısından Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2012.
- Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn. el-İrşâd ilâ kavâtı'i'l-edilleti fî usûli'l-i'tikâd. Thk. Muhammed Yûsuf Mûsâ. Kahire: Mektebetü'l-Hancî, 1950.
- Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn. eş-Şâmil fî usûli'd-dîn. Tahran: Müessese-i Motaleât-ı İslâmî Dânişgah-ı McGill Şube-i Tahran, 1981.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
June 30, 2019
Submission Date
January 30, 2019
Acceptance Date
May 30, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 19 Number: 1
APA
Kahraman, H. (2019). Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 19(1), 9-22. https://doi.org/10.33420/marife.519351
AMA
1.Kahraman H. Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife. 2019;19(1):9-22. doi:10.33420/marife.519351
Chicago
Kahraman, Hüseyin. 2019. “Fâil-I Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19 (1): 9-22. https://doi.org/10.33420/marife.519351.
EndNote
Kahraman H (June 1, 2019) Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19 1 9–22.
IEEE
[1]H. Kahraman, “Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği”, Marife, vol. 19, no. 1, pp. 9–22, June 2019, doi: 10.33420/marife.519351.
ISNAD
Kahraman, Hüseyin. “Fâil-I Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19/1 (June 1, 2019): 9-22. https://doi.org/10.33420/marife.519351.
JAMA
1.Kahraman H. Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife. 2019;19:9–22.
MLA
Kahraman, Hüseyin. “Fâil-I Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, vol. 19, no. 1, June 2019, pp. 9-22, doi:10.33420/marife.519351.
Vancouver
1.Hüseyin Kahraman. Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife. 2019 Jun. 1;19(1):9-22. doi:10.33420/marife.519351