TR
EN
Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği
Öz
Atomculuk nazariyesi âlemdeki birlik-çokluk problemine çözüm bulma sürecinde ortaya atılmış; ancak teori özellikle Antik Yunan’da âlemde bir müdahaleciyi gerektirmeyecek şekilde ortaya konmuş ve ilkeleri de buna göre vazedilmişti. Kelâmcılar bu teoriyi dini düşüncenin bir gereği olarak âlemdeki her bir cüz ile aralıksız ilişki içerisinde olan tanrı anlayışını ortaya koymada bir argüman olarak yeniden formüle ettiler. Âlemin ancak fâil-i muhtar bir tanrı anlayışı ile izah edilebileceğini iddia eden kelâmcılar, bunu cevher-araz teorisiyle mükemmel bir şekilde savundular. Eş'arî kelâmının sistemleşmesinde hatırı sayılır bir katkıya sahip Cüveynî de ne antik düşünürlere ne de Mu'tezileye ait atom düşüncesinin gerçek anlamda fâil tanrı anlayışını ortaya koyamayacağını iddia etmekte ve cevher-araz görüşünü bu ilke üzerinden ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdülcebbâr, Kâdı. Tabakâtü’l-Mu‘tezile. Thk. Fuâd Seyyid. Tunus: Dârü’t-Tunûsiyye, 1974.
- Aristoteles. Metafizik. Trc. Y. Gurur Sev. İstanbul: Pinhan Yay., 2015.
- Arslan, Ahmet. İlkçağ Felsefe Tarihi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, 2016.
- Bâkıllânî. el-Beyân. Thk. Richard J. McCarty. Beyrut: el-Mektebetü'ş-şarkıyye, 1958.
- Bâkıllânî. Olağanüstü Olaylar ve Aralarındaki Farklar: Mûcize, Kerâmet, Sihir. Trc. Âdil Bebek. İstanbul: Rağbet Yay., 1998.
- Bulğen, Mehmet. Klasik Kelâm Atomculuğunun Günümüz Kozmolojisi Açısından Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2012.
- Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn. el-İrşâd ilâ kavâtı'i'l-edilleti fî usûli'l-i'tikâd. Thk. Muhammed Yûsuf Mûsâ. Kahire: Mektebetü'l-Hancî, 1950.
- Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn. eş-Şâmil fî usûli'd-dîn. Tahran: Müessese-i Motaleât-ı İslâmî Dânişgah-ı McGill Şube-i Tahran, 1981.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
30 Ocak 2019
Kabul Tarihi
30 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 1
APA
Kahraman, H. (2019). Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 19(1), 9-22. https://doi.org/10.33420/marife.519351
AMA
1.Kahraman H. Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife. 2019;19(1):9-22. doi:10.33420/marife.519351
Chicago
Kahraman, Hüseyin. 2019. “Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19 (1): 9-22. https://doi.org/10.33420/marife.519351.
EndNote
Kahraman H (01 Haziran 2019) Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19 1 9–22.
IEEE
[1]H. Kahraman, “Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği”, Marife, c. 19, sy 1, ss. 9–22, Haz. 2019, doi: 10.33420/marife.519351.
ISNAD
Kahraman, Hüseyin. “Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19/1 (01 Haziran 2019): 9-22. https://doi.org/10.33420/marife.519351.
JAMA
1.Kahraman H. Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife. 2019;19:9–22.
MLA
Kahraman, Hüseyin. “Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, c. 19, sy 1, Haziran 2019, ss. 9-22, doi:10.33420/marife.519351.
Vancouver
1.Hüseyin Kahraman. Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife. 01 Haziran 2019;19(1):9-22. doi:10.33420/marife.519351