Research Article

An Analysis of the Legal Basis of Sponsorship in the Network Marketing from the Islamic Legal Perspective

Volume: 19 Number: 2 December 31, 2019
TR EN

Ağ Pazarlamada Sponsorluğun Hukuki Temelinin İslam Hukuku Açısından Tahlili

Öz

Sanayi devrimi üretimin artışını getirmiştir. Bu durum sanayiciyi, üretiminin devamını sağlayabilmek için ürününü tüketicinin ayağına ulaştırarak hızla tükettirme yolları arayışı içine sokmuştur. Bu arayışlar evden eve dolaşan doğrudan satış sistemini geliştirmiştir. Doğrudan satış tekniği içinde çok katlı pazarlama/ağ pazarlama/network marketing olarak bilinen ve doğrudan satıcıya iki gelir türü ile gelirini artırma fırsatı veren pazarlama tekniği yer almaktadır. Bu tekniğin dünyada yasal olarak kabul edilmeyen piramit sistemine kendini yakınlaştıran yönü, sisteme dâhil edilen doğrudan satıcıların satışlarından prim alabilme fırsatını tanımasıdır. Bu yönü, bu pazarlama tekniğini cazip kılması ile birlikte etik açıdan en çok eleştirilen kısmını da oluşturmaktadır. İslam Hukuku açısından pazarlamada helal kazancın elde edilebilmesi için pazarlanan ürünün İslam Hukuku açısından helal kabul edilen bir ürün olması, pazarlamanın herhangi bir hile, aldatmaca, kumar, ribâ gibi İslam’ın yasak kıldığı bir unsur içermemesi gerekir. Bu teknikte pazarlananın sistemin kendisi olması, kişinin kendi emeği dışında bir kazanca kapı aralaması, İslam Hukuku açısından bu pazarlama tekniğinin daha çok bu yönü ile ele alıp değerlendirilmesini getirmiştir. Bu nedenle sponsora alt hattının satışlarından firma tarafından verilen prim, başkasının emeği ve çabası üzerinden gelir elde etme olarak görülmüş ve bu yönü ile bu sistemin cevâzı hep değerlendirmeye açık bir konu olarak kalmıştır. Bu açıdan çalışmamız, sponsorun elde ettiği gelirin câiz olan ve olmayan yönleri ile İslam Hukuku açısından bir değerlendirilmesini içermektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aşkar, Usame Ömer. et-Tesvik eş-şebeki min el-manzûri’l-fıkhî, Mecelletü’z-Zerkâ lil buhus ve’d-dirasat, 8/1 ( 2006): 1-22.
  2. Aybakan, Bilal. “Teberru”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 40: 215-216, Ankara: T DV Yayınları, 2011.
  3. Aybakan, Bilal. “Vekâlet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 43: 1-6, Ankara: TDV Yayınları, 2013.
  4. Aynî, Ebû Muhammed Bedrüddîn Mahmûd b. Ahmed b. Mûsâ b. Ahmed. ʿUmdetü’l-kārî fî şerhi Sahîhi’l-Buhârî . b.y.: Dârü’l-Fikr, ts..
  5. Aydın, M. Akif. “Cuâle”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 8: 77-78, Ankara: TDV Yayınları, 1993.
  6. Bardakoğlu, Ali. “Gabn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 13: 268-273, Ankara: TDV Yayınları, 1996.
  7. Bardakoğlu, Ali. “Hibe”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 17: 421-426, Ankara: TDV Yayınları, 1998.
  8. Bardakoğlu, Ali. “İcâre”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 21: 379-388, Ankara: TDV Yayınları, 2000.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

April 2, 2019

Acceptance Date

October 9, 2019

Published in Issue

Year 1970 Volume: 19 Number: 2

ISNAD
Şahin, Nurten Zeliha. “Ağ Pazarlamada Sponsorluğun Hukuki Temelinin İslam Hukuku Açısından Tahlili”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19/2 (December 1, 2019): 373-396. https://doi.org/10.33420/marife.548217.

Cited By