TR
EN
Ağ Pazarlamada Sponsorluğun Hukuki Temelinin İslam Hukuku Açısından Tahlili
Öz
Sanayi devrimi üretimin artışını getirmiştir. Bu durum sanayiciyi, üretiminin devamını sağlayabilmek için ürününü tüketicinin ayağına ulaştırarak hızla tükettirme yolları arayışı içine sokmuştur. Bu arayışlar evden eve dolaşan doğrudan satış sistemini geliştirmiştir. Doğrudan satış tekniği içinde çok katlı pazarlama/ağ pazarlama/network marketing olarak bilinen ve doğrudan satıcıya iki gelir türü ile gelirini artırma fırsatı veren pazarlama tekniği yer almaktadır. Bu tekniğin dünyada yasal olarak kabul edilmeyen piramit sistemine kendini yakınlaştıran yönü, sisteme dâhil edilen doğrudan satıcıların satışlarından prim alabilme fırsatını tanımasıdır. Bu yönü, bu pazarlama tekniğini cazip kılması ile birlikte etik açıdan en çok eleştirilen kısmını da oluşturmaktadır. İslam Hukuku açısından pazarlamada helal kazancın elde edilebilmesi için pazarlanan ürünün İslam Hukuku açısından helal kabul edilen bir ürün olması, pazarlamanın herhangi bir hile, aldatmaca, kumar, ribâ gibi İslam’ın yasak kıldığı bir unsur içermemesi gerekir. Bu teknikte pazarlananın sistemin kendisi olması, kişinin kendi emeği dışında bir kazanca kapı aralaması, İslam Hukuku açısından bu pazarlama tekniğinin daha çok bu yönü ile ele alıp değerlendirilmesini getirmiştir. Bu nedenle sponsora alt hattının satışlarından firma tarafından verilen prim, başkasının emeği ve çabası üzerinden gelir elde etme olarak görülmüş ve bu yönü ile bu sistemin cevâzı hep değerlendirmeye açık bir konu olarak kalmıştır. Bu açıdan çalışmamız, sponsorun elde ettiği gelirin câiz olan ve olmayan yönleri ile İslam Hukuku açısından bir değerlendirilmesini içermektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Aşkar, Usame Ömer. et-Tesvik eş-şebeki min el-manzûri’l-fıkhî, Mecelletü’z-Zerkâ lil buhus ve’d-dirasat, 8/1 ( 2006): 1-22.
- Aybakan, Bilal. “Teberru”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 40: 215-216, Ankara: T DV Yayınları, 2011.
- Aybakan, Bilal. “Vekâlet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 43: 1-6, Ankara: TDV Yayınları, 2013.
- Aynî, Ebû Muhammed Bedrüddîn Mahmûd b. Ahmed b. Mûsâ b. Ahmed. ʿUmdetü’l-kārî fî şerhi Sahîhi’l-Buhârî . b.y.: Dârü’l-Fikr, ts..
- Aydın, M. Akif. “Cuâle”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 8: 77-78, Ankara: TDV Yayınları, 1993.
- Bardakoğlu, Ali. “Gabn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 13: 268-273, Ankara: TDV Yayınları, 1996.
- Bardakoğlu, Ali. “Hibe”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 17: 421-426, Ankara: TDV Yayınları, 1998.
- Bardakoğlu, Ali. “İcâre”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 21: 379-388, Ankara: TDV Yayınları, 2000.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 31, 2019
Submission Date
April 2, 2019
Acceptance Date
October 9, 2019
Published in Issue
Year 1970 Volume: 19 Number: 2
ISNAD
Şahin, Nurten Zeliha. “Ağ Pazarlamada Sponsorluğun Hukuki Temelinin İslam Hukuku Açısından Tahlili”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19/2 (December 1, 2019): 373-396. https://doi.org/10.33420/marife.548217.
Cited By
NETWORK MARKETING SÖZLEŞMESİ
Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi
https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.892288