Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i

Ahmet Yılmaz; Ayşe Parlakkılıç Mucan; Zeliha Dilek Keçeciler

doi:10.33420/marife.631031

TR EN

Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i

Öz

Sevilen birinin ölümü ardından yaşanan acı farklı kültürlere ait edebiyatlarda olduğu gibi Türk edebiyatında da makes bulmuş; eski Türk şiirinde “sagu”, klasik Türk şiirinde “mersiye” ismi verilen bir türün ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Çeşitli nazım şekilleri ile kaleme alınan mersiyelerde en çok tercih edilen şekil, terkîb-i bend´dir. Bu çalışmada 18. asrın; âlim, hattat ve mutasavvıflarından Müstakîm-zâde Süleymân Sa‘deddîn´in hocası Mehmed Emîn-i Tokâdî´nin vefatı üzerine kaleme aldığı terkîb-i bendi ilim âlemine tanıtılmıştır. Müstakîm-zâde; yedi yıl hizmetinde bulunduğu hocasının vefatının üzerinde bıraktığı hissiyatı; lirik ve sanatlı bir üslupla dile getirmiştir. Şiirde, Mehmed Emîn-i Tokâdî´nin hayatı, iyilik ve faziletlerine dair verilen bilgilerin yanı sıra; Nakşibendiyye tarîkatına ait husûslara, tasavvufî kavramlara da değinilmiştir. Çalışmamızda sırasıyla; Müstakîm-zâde Süleymân Sa‘deddîn´in hayatı ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra, 12 bend ve 96 beyitten oluşan terkîb-i bendinin Arap harfli ve transkripsiyonlu metnine yer verilmiş, şiir günümüz Türkçesi ile nesre çevrilerek muhtevasına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Müstakîm-zâde,Mehmed Emîn-i Tokâdî,Nakşibendiyye,Terkîb-i Bend,Mersiye

References

Akkuş, Mehmet. “Mehmed Emin-i Tokadî’nin Hayatı ve Eserleri”. Türk Tarihinde ve Türk Kültüründe Tokat Sempozyumu 2-6 Temmuz 1986, Ed. Hayri Bolay, Mustafa Yazıcıoğlu, v.dğr. 521-530. Tokat: Şeyhülislâm İbn Kemal Araştırma Merkezi Yayınları, 1987.
Aksoy, Berna. “Şirpençe ve Yaygın Skar Oluşumu”. Turk J Dermatol 12 (2018): 61-62.
Ali Emîrî Efendi. Tezkire-i Şu‘arâ-yı Âmid. Haz. İdris Kadıoğlu. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2018.
Başkov, Vanço. “Türk Edebiyatında Şehir Şiirleri ve Şehir Mersiyeleri”. Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi 12 (1980).
Boğa, Yıldız. Müstakimzâde´nin Vird-i Settâr Adlı Eseri ve Tahlili. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2018.
Ceylan, Ömür. Kuşlar Dîvânı Osmanlı Şiir Kuşları. İstanbul: Kapı Yayınları, 2007.
İsen, Mustafa. Acıyı Bal Eylemek Türk Edebiyatında Mersiye. Ankara: Akçağ Yayınları,1994.
Keçeciler, Zeliha Dilek. Müstakîm-zâde´nin Biyografik İki Risâlesi: Şuyûh-ı Ayasofya ve Meşâyıh-nâme-i İslâm. Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, 2018.

Kurnaz, Cemal.“Felek (Edebiyat)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 12: 306-307. İstanbul: TDV Yayınları,1995.
Müstakimzade Süleyman Saadettin Efendi. Tuhfe-i Hattâtîn. Haz. Mustafa Koç. İstanbul: Klasik Yayınlar, 2014.
Ocak, Serpil. Müstakimzâde Süleyman Sadeddin´in Nakşibendiyye Tarikatının Usûl ve Adâbına Dair Görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi, 2014.
Osmanzâde Hüseyin Vassâf. Sefîne-i Evliyâ. Haz. Ali Yılmaz-Mehmet Akkuş. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2015.
Sağlam, Şengül. Müstakîmzâde´nin “Mecmûa-i İlâhiyyât” Adlı Güfte Mecmuası. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2001.
Şimşek, Halil İbrahim. “Mehmed Emîn Tokâdî´nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvûfî Şahsiyeti”. Tokat Sempozyumu 01-03 Kasım 2012 Bildiriler. 389-402. Ed. Ali Açıkel, Samettin Başol, v.dğr. Tokat: Özyurt Matbaacılık, 2012.
Şimşek, Halil İbrahim. “Mehmed Emin Tokadî´nin Tuhfetü´t Tullâb li Hidâyeti´l-Ahbâb Risalesinin Karşılaştırmalı Şerhi”. Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi 18 (2007): 263-275.
Şimşek, Halil İbrahim. Mehmed Emin-i Tokadi Hayatı ve Risaleleri. İstanbul: İnsan Yayınları, 2005.
Tek, Abdürrezzak. Müstakîmzâde Süleyman Sadeddîn´in Risâle-i Melâmiye-i Bayrâmiye Adlı Eserinin Metni ve Tahlîli. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2000.
Yıldırım, Alper. Müstakimzade Süleyman Saadeddin´in Osmanlı Şeyhü´l-İslamlarının Biyografileri Adlı Eserinin Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi, 2014.
Yıldız, Zekeriya. Müstakimzâde Sadeddin Süleyman b. Muhammed´in (1718-1782) “Adâb-ı Ulu´l-Elbâb” Adlı Risâlesi Bağlamında Tarîkat Âdâbı ile İlgili Görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Van, 2007.
Yılmaz, Ahmet.“Müstakimzâde Süleyman Sâdeddin”. Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32: 113-115. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
Yılmaz, Ahmet. Müstakîm-zâde Süleyman Sadeddîn Hayatı, Eserleri ve Mecelletü´n-Nisâb´ı. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 1991.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Authors

Ahmet Yılmaz ^*
0000-0002-2753-1528
Türkiye

Ayşe Parlakkılıç Mucan ^*
0000-0002-9448-758X
Türkiye

Zeliha Dilek Keçeciler
0000-0001-6755-3839
Türkiye

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

October 8, 2019

Acceptance Date

December 26, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 19 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.33420/marife.631031

IZ

https://izlik.org/JA69LP76JD

Cite

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, A., Parlakkılıç Mucan, A., & Keçeciler, Z. D. (2019). Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 19(2), 617-636. https://doi.org/10.33420/marife.631031

AMA

1.Yılmaz A, Parlakkılıç Mucan A, Keçeciler ZD. Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i. Marife. 2019;19(2):617-636. doi:10.33420/marife.631031

Chicago

Yılmaz, Ahmet, Ayşe Parlakkılıç Mucan, and Zeliha Dilek Keçeciler. 2019. “Müstakîm-Zâde’nin Terkîb-I Bend’i”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19 (2): 617-36. https://doi.org/10.33420/marife.631031.

EndNote

Yılmaz A, Parlakkılıç Mucan A, Keçeciler ZD (December 1, 2019) Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19 2 617–636.

IEEE

[1]A. Yılmaz, A. Parlakkılıç Mucan, and Z. D. Keçeciler, “Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i”, Marife, vol. 19, no. 2, pp. 617–636, Dec. 2019, doi: 10.33420/marife.631031.

ISNAD

Yılmaz, Ahmet - Parlakkılıç Mucan, Ayşe - Keçeciler, Zeliha Dilek. “Müstakîm-Zâde’nin Terkîb-I Bend’i”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 19/2 (December 1, 2019): 617-636. https://doi.org/10.33420/marife.631031.

JAMA

1.Yılmaz A, Parlakkılıç Mucan A, Keçeciler ZD. Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i. Marife. 2019;19:617–636.

MLA

Yılmaz, Ahmet, et al. “Müstakîm-Zâde’nin Terkîb-I Bend’i”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, vol. 19, no. 2, Dec. 2019, pp. 617-36, doi:10.33420/marife.631031.

Vancouver

1.Ahmet Yılmaz, Ayşe Parlakkılıç Mucan, Zeliha Dilek Keçeciler. Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i. Marife. 2019 Dec. 1;19(2):617-36. doi:10.33420/marife.631031

Cited By

Müstakîm-zâde'nin Sözlükçülüğü ve Tercüme-i Kânûnu'l-edeb Adlı Tercümesi

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.34085/buifd.811347

ATÎKÎ VE TERKÎB-İ BEND’İ

Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.69878/deuefad.1687436

Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i

Müstakîm-zâde’nin Terkîb-i Bend’i

Öz

Anahtar Kelimeler

Tarkib-Band of Mustaqim-Zada

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

Müstakîm-zâde'nin Sözlükçülüğü ve Tercüme-i Kânûnu'l-edeb Adlı Tercümesi

ATÎKÎ VE TERKÎB-İ BEND’İ